Yeşil Binalar Geliyor (mu ?)

5 Eylül 2016 Pazartesi Yazdır

Bakanlık çevre dostu yeşil binalar konusunda yönetmelik değişikliği yaptığını ve bunu yakında açıklayacağını duyurdu. Kamuoyu bir kez daha yeşil evler mi geliyor konusunu gündemde ısıtırken, yeşil bina danışmanlık şirketi Altensis kurucu ortağı Emre Ilıcalı, Türkiye'de yeşil binaların çoğalabilmesi için gereken destek ve teşvikleri sizin için masaya yatırdı.

Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki, akıllı kentler, yeşil binalar ve ısı yalıtımı konusunda bir çok yönetmeliğin değişeceğini açıkladı. Bakan Özhaseki “Yeşil evler, enerji tasarrufu sağlayan evler, yavaş yavaş önümüzdeki günlerde masada yerini bulacak ve hiç değilse bu saatten sonra yapılaşma bu şekilde gidecek" açıklamasını yaptı. İşte bu açıklama, yeşil evler konusunu bir kez daha gündemde ısıttı. Türkiye'nin yeşil binalar konusunda lider şirketi olarak yıllardır çevre dostu binaların neden gerekli olduğunu ve ülkemiz için önemini anlatmaya çalıştık.

Her ne kadar tekrardan kaçınmaya çalışsak da, Türkiye'de yeşil binaların çoğalabilmesi için gereken teşvikleri aktarmadan önce, konunun önemini tekrar hatırlatmakta yarar görüyoruz…

Dünyadaki enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 40'ını, su tüketiminin ise yaklaşık yüzde 30'u binalardan kaynaklanmaktadır ve insan hayatının yaklaşık yüzde 90'ı da yine bu binalarda geçmektedir.

Oysa gayrimenkul sektörünün sürdürülebilirlik kavramıyla buluştuğu yer olan Çevre dostu binalar, enerji, su ve kaynakları verimli tüketirken, bina sakinlerinin sağlığı ve konforunu da arttıran yapılardır. Yurtdışı kaynaklı araştırmalara göre, çevre dostu binalarda çalışan veya yaşayanların diğer binalardakilere göre daha az hastalandıkları ve çalışma performanslarının daha yüksek olduğu görülmektedir.

Çevre Dostu Bina Teşvikleri

Ülkemizde kentsel dönüşüm sürecinin tetiklemiş olduğu bu süreçte ortaya çıkacak yapıların, yukarıda belirtildiği üzere daha verimli, daha kaliteli, daha konforlu ve çevre dostu olması adına teşvikler getirilmelidir. Bunların ülkemize uygun belirlenmesinde, Batı ülkelerinde yer alan mekanizmalar ayrıntılı incelenmelidir.

Peki bu teşvikler nelerdir?

Çevre dostu bina tanımı her ülkede değişmektedir. ABD ve İngiltere de bu tanıma genellikle LEED veya BREEAM sertifikası almış binalar girerken, Avrupa Birliği ülkelerinde yüksek enerji kimlik sınıfına sahip binalar da bu kapsamda değerlendirilebilmektedir. Ülkemizde de yeni çıkan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinin bir sonucu olarak iyi seviyede enerji performansına sahip binalara birtakım teşvikler ve kolaylıklar sağlanması söz konusu olabilir.

ABD'de Ulusal Ticari Bina Araştırmaları Örgütü The National Association of Industrial and Office Properties (NAIOP) un yaptığı çalışmaya göre, Amerika Birleşik Devletlerinde bu konuda her eyalette farklı, yüzlerce teşvik programı bulunmakta ve halen uygulanmaktadır. A.B.D.'de yaygın olan teşvikler 4 ana başlık altında toplanabilir:

  • 1.Vergi Teşvikleri

Yeşil bina projelerinde, ilk yatırım maliyetleri bazı durumlarda belli oranda artabilir. Daha verimli ve sağlıklı bir bina ortaya çıkarma adına yapılan bu yatırımların karşılığını hemen görmek isteden kısa vadeli yatırımcıların ihtiyacını cevaplamak adına vergi teşvikleri önemli bir araçtır. Özellikle A.B.D'de bu kapsamdaki destekler çeşitli eyalet ve şehir yetkili kurumları tarafından belirlenen LEED sertifikası seviyesine göre bina sahiplerinin/ kullanıcılarının ödemesi gereken kurumlar vergisi, gelir vergisi, emlak vergisi, alım-satım vergileri gibi vergi tipleri üzerinden olmaktadır. Destekler Vergi matrahının azaltılması (tax abatement), ödenen verginin sonradan iadesi (rebate) şeklinde olmaktadır.

Maryland eyaletinde, yeşil bina sahiplerine binalarının genel maliyeti üzerinden % 8 gelir vergisi indirimi uygulanmaktadır. Bu teşvikten yararlanmak isteyenlerin yükümlü oldukları yeşil bina uyumluluk kriteri, ilgili yerel kamu kurumu tarafından USGBC LEED kriterlerine uygun olarak belirlenmiş ve tanımlanmıştır.

New York Eyaletinde, yeşil bina kriterlerini sağlayan bina sahipleri ve kiracılarına, kurumlar vergisi, gelir vergisi, sigorta giderleri gibi farklı vergilerde indirim oranları sağlanmaktadır. En önemli kriterlerden biri yeni binalarda izin verilen enerji tüketiminin % 65'i, Renovasyon yapılan binalarda ise 75% inin aşılmamasıdır.

Oregon Eyaletinde, LEED Gümüş seviyesinde sertifika alan ticari binalarda bundan kaynaklanan maliyetleri karşılamak adına kapalı alana bağlı olarak vergi ödemesi ( tax credit- refund) şeklinde destek sağlanmaktadır.

Ohio Eyaletine bağlı Cincinnati şehrinde, LEED sertifikalı yeni binalara 15 sene renovasyonlara ise 10 sene boyunca azami 500.000 USD ye kadar emlak vergisi muafiyeti getirilmektedir. LEED Platin seviyesinde sertifika alanlarda ise vergi muafiyetinde üst sınır yoktur.

2.Bürokratik işlemlerde (ruhsat, onay, izin) öncelik/harçlarda indirim

Bu kapsama giren destekler, daha çok yapı ruhsatı alınması , oturma izni çıkarılması v.b. bürokratik işlemlerde yeşil binalar öncelikli olarak değerlendirilmesi ya da alınan ücretlerin yeşil binalar için azaltılması şeklindedir.

Chicago Şehrinde LEED sertifikasına aday projeler bunu belgelendirdiği takdirde, 15 gün gibi kısa sürelerde yapı ruhsatı alabiliyor. Sertifika seviyesine göre yapı ruhsatı almak için ödenecek harçlarda da indirimler olmaktadır. California eyaletinde çeşitli şehirlerde yürürlükte olan uygulamalara göre yeşil binalara % 10'a yakın oranlarda harç indirimleri yapılmaktadır.

3.Yüksek Emsal İzinleri

Bu desteğin öngörüldüğü şehirlerde yeşil olması tasarlanan binalar, belirlenen hedefleri yakalamayı taahhüt ederse, normalde izin verilen emsallerin üzerinde yapılaşma hakkı verilmektedir. (Green Density Bonus).

Seattle kentine uygulanan teşvik programına göre, en az LEED Silver seviyesinde bir sertifika hedefleyen yeşil binalara kapsamlarına göre normalden yüksek “density bonus" yani emsal izni verilmektedir.

Virginia eyaletinde de LEED sertifikasını hedefleyen projelere green building density bonus uygulaması vardır.Bu kapsamda % 15 ila % 35 arasında emsal artışı, 3 kata kadar yükseklik izinleri verilebilmektedir. Her proje ayrı bir vaka olarak incelenmektedir.

4. Hibe ve düşük faizli krediler, parasal destekler

Proje finansmanı şeklinde olan bu destekler, yeşil bina sistemlerinin getirebileceği ilk yatırım maliyeti artışlarını en aza indirecek şekilde düzenlenmiştir.

Los Angeles, California Şehrinde , yeşil bina uygulamaları ve LEED standardlarına uyum için oluşacak maliyetlerin karşılanması için 250.000 USD 'ye kadar destekler uygulanmaktadır.

Portland kentinde geçerli teşvik programına göre yeşil binalara özelliklerine göre $225.000 dolara kadar varan meblağlarda hibeler ve yine Oregon eyaletinde çeşitli kentlerde yeşil binalara düşük faizli krediler verilmektedir.

Pasadena, California şehrinde, LEED sertifikası alacak binalara en alt seviye sertifikaya 15.000 USD'den başlamak üzere artan seviyelerde hibe kredileri verilmektedir.

Chicago kenti genelinde yeşil çatılar v.b. uygulamalara çeşitli hibe kredileri ve finans olanakları sağlanmaktadır.

New York Eyaletinde enerji verimli ve yeşil binalara 1999 dan beri 100 Milyon Doların üzerinde teşvik ve hibe kredileri verilmiştir.

Burada önemli olan husus, tüm teşviklerde taahhüt edilen yeşil bina kriterlerinin yerine getirilmesi esastır. Herhangi bir yetersizlik ve sapma durumunda riske atılamayacak ciddi cezalar öngörülmektedir. Böylece sistemin güvenilirliği korunmakta, bu teşvikleri gerçekten bu işi isteyen ve yapacak projelerin hedeflemesi sağlanmaktadır.

Dilerseniz bütün bunlardan yola çıkarak çevre dostu teşvik programlarında dikkat edilmesi gerekenleri bir sonraki yazımızda ele almaya devam edelim…

EMRE ILICALI

Kurucu Ortak - Altensis İnşaat Enerji San. Ve Tic. Ltd Şti.


Etiketler