Mirasçılarınız Kavga Etmesin Diye Yapabilecekleriniz ?

19 Ocak 2013 Cumartesi Yazdır

Aile büyüğü ölünce genelde mirasçılar birbirine düşer, bazen bunlar amca-dayı bazen de kardeş olabilmektedir.

Aile büyüğü ölünce genelde mirasçılar birbirine düşer, bazen bunlar amca-dayı bazen de kardeş olabilmektedir. Mirasçıların birbirine düşmemesi için herkes sağlığında mallarının nasıl bölüşüleceğini belirleyebilir. Bunun en güzel yolu vasiyetname yapmaktır. Gelişmiş ülkelerde vasiyetname düzenlemek çok yaygındır. Ülkemizde ise genelde aydın kesimlerce düzenlendiği görülür. Kırsal kesimlerde vasiyetname düzenlemek genelde bilinmez, bilinse bile hoş karşılanmaz.

Oysa bir kimsenin mallarının nasıl paylaşılacağını sağlığında belirlemesi en doğal hakkıdır.
Bir notere giderek malları mirasçılarınıza paylaştırabilirsiniz. Hatta mirasçılar dışında birisine, komşunuza, arkadaşınıza, hayır kurumlarına mal bırakabilirsiniz.

Mirasbırakanın kendi el yazısı ile yazarak da vasiyetname düzenlemesi mümkündür. Ölmek üzere olan kişi sözlü olarak dahi iki şahit huzurunda vasiyet yapabilir. 

Mirasçıları ihtilaftan korumak için bir yöntemde, ihtilaf çıkarması mümkün olan mirasçının hakkını sağlığında ona verip, onunla mirastan feragat (vazgeçme) sözleşmesi yapmaktır. Bu sözleşme noterde yapılır. Bu sözleşmeyle mirasçı bedelli veya bedelsiz olarak ileride mirasbırakanın ölümü halinde kendisine düşecek miras hakkından vazgeçmiş, karşılığını şimdiden almış olur.

Çocuklarınızın her birine hangi malı vermeyi planlıyorsanız, tapuda o malların kuru mülkiyetini çocuklarınız adına tescil ettirip, intifa (yararlanma) haklarını üzerinizde tutarak da mal paylaşımı yapabilirsiniz. Bu işlemi tapu dairesi yapar. Bu sayede normal satış işlemindeki tapu harç ve masraflarının sadece üçte biri ödenir. Üstelik ölüm halinde mirasçılarınız veraset vergisi ödemek zorunda da kalmaz. Mali olarak en kazançlı yöntem budur. Ölüm halinde her mirasçının yeri belli olduğundan sadece on lira gibi bir rakam ödeyerek taşınmazın üzerindeki intifa hakkını terkin ettirir ve taşınmazın tümünün sahibi olur.

Çünkü ölümle intifa hakkı kendiliğinden sona erecektir. Çocukların malları aldıktan sonra size bakmama ihtimaline karşı, sizi güvenceye alan bir yöntemdir. Siz ölene kadar yararlanma hakkı sizde olacağı için, siz ölene kadar çocuklarınız gelip taşınmazları kullanamaz. Siz ister içinde oturur, ister kiraya verebilirsiniz. Çocukların kullanım hakkı ancak siz öldükten sonra başlayacaktır.
Eğer bakıma muhtaç iseniz ölünceye kadar bakma sözleşmesi yaparak taşınmazınızı çocuklarınıza verebilir, dağıtabilir ve onların size bakmalarını şart koşabilirsiniz. Bu sözleşme tapu dairesinde iki şahit huzurunda düzenlenir. Size bakmadıkları takdirde bakmayan çocuğunuzdan taşınmazı geri alabilir veya ondan tazminat isteyebilirsiniz. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile mal vereceğiniz kişinin illa ki mirasçınız olması da gerekmez, komşunuz, bir tanıdığınız, hatta bir hayır kurumuna da bu şekilde size bakması, yemeklerinizi yapması, ilaçlarınızı alması kaydıyla mallarınızın tümünü veya bir kısmını verebilirsiniz.

Yaşlılığınızda düzenli bir geliriniz olsun istiyorsanız, ölünceye kadar gelir sözleşmesi yapabilirsiniz. Bu sözleşmeyi tapu dairesi yapar. Bu sayede size düzenli bir biçimde (aylık, yıllık) ölünceye kadar ödenecek bir gelir karşılığında taşınmazınızı bir başkasına devredebilirsiniz. Ödenecek gelirin her yıl belirli oranlarda artmasını (örneğin enflasyon oranında, TEFE-TÜFE gibi) şart koşabilirsiniz. 

Size veya yakınlarınızdan birine karşı ağır bir suç işleyen mirasçıyı mirastan mahrum edebilirsiniz. Yine size veya yakınlarınıza karşı aile hukukundan doğan yükümlülükleri yerine getirmeyen mirasçıyı veya ödeyemeyecek kadar borcu olan mirasçıyı mirastan mahrum edebilir, onu mirasçılıktan çıkarabilirsiniz. Tabi ki bunları noterde yapacaksınız. Mirasçılıktan çıkarılan kimse, mirastan pay alamayacağı gibi; tenkis davası da açamaz. Onun miras payı çıkarılan kimsenin varsa kendi çocuklarına yani torunlarınıza kalır.
Mirasbırakanın katılması veya izni ile mirasçıların daha miras bırakan sağ iken taksim sözleşmesi yapması mümkündür ve bu şekilde yapılan taksim sözleşmesi tüm mirasçıları bağlar. Yani sağlığınızda mirasçılarınızla oturup, sizden sonra kimin nereyi alacağı konuşunda yazılı anlaşma yapabilirsiniz. Bu anlaşmanın yazılı olması ve miras bırakan ile tüm mirasçıların birlikte imzalamış olması yeterlidir. Noterden düzenlenmesi şart değildir.

Bu durumda mallarınızı ölene kadar yine siz kullanırsınız. Ölünce bu sözleşmeye göre her mirasçı kendisine düşen malı gidip tapuda adına tescil ettirebilir.

Gürsel Öcal DÖRTGÖZ
Tapu ve Kadastro Başmüfettişi
Hukukçu
 


Etiketler