ANADOLU'NUN GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ; HANGİ İLLER ÖNE ÇIKIYOR?

24 Ocak 2016 Pazar Yazdır

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2015 yılına ait konut satış verilerini 22 Ocak 2016 günü açıkladı. Bir önceki yıla göre gerçekleşen %10,6'lık artış sonrası, Türkiye genelinde toplam konut satışı 1.289.320'ye ulaştı.

Gayrimenkul sektörümüze ilişkin olarak TÜİK'in konut satış istatistiklerini açıklamasından sonra sıklıkla, sektör önde gelenleri, Türkiye geneline ve İstanbul, Ankara, İzmir özelinde üç büyük şehre odaklı yorumlar yaparlar. Ben biraz odağı, bu üç şehir dışına çıkarmak istiyorum; üç büyük şehrin dışında da gayrimenkul sektörü olduğunu ve konut satışlarının, ülke genel toplamına göre %60-65'inin, bu üç büyük şehir dışında yapıldığını hatırda tutmamız gerekir.

Bu makalemi, konut satışları bağlamında, İstanbul, Ankara ve İzmir dışındaki öne çıkan Anadolu illerinin hangileri olduğunu ortaya çıkarmaya ayırdım. 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait TÜİK'in yayınladığı konut satış adetlerini kullanarak yaptığım analizde, ilginç veriler ortaya çıktığını ifade etmeliyim. Sonuçların beni de şaşırttığını itiraf etmeliyim.

Biraz rakamlara, yüzdelere ve istatistiklere yer vereceğim bu makalemde; umarım sizleri sıkmam. Rakamlardan daha çok tablolardaki illere odaklanmanızı öneririm çünkü bu iller, yazının başlığındaki sorunun da cevabı olmaktadır ve sanırım önümüzdeki yıllarda adları sıklıkla sektörümüzde geçecektir.

Son üç yılda, ki 2014 yılı konut satışlarının durağan olduğu bir yıl olarak tarihte yerini aldı, konut satışları, bir önceki yıla göre %10'un üzerinde -istikrarlı bir şekilde- artan illeri aşağıdaki tabloda alfabetik sırada göreceksiniz. Hem 2013'ten 2014'e geçerken hem de 2014'ten 2015'e geçerken, yıl içinde, bu illerdeki konut satışları, sektör ortalamalarının çok çok üstüne çıkmış:

Satışlarda Artış Oranı

İl

2013'ten 2014'e

2014'ten 2015'e

Bartın

23,0%

52,7%

Batman

11,6%

26,7%

Bingöl

31,5%

133,6%

Burdur

18,6%

26,8%

Çankırı

19,8%

14,5%

Düzce

24,6%

30,9%

Gümüşhane

19,2%

50,1%

Isparta

18,6%

10,9%

Karabük

50,3%

24,0%

Kars

32,8%

22,8%

Muş

31,5%

41,0%

Şanlıurfa

22,7%

18,3%

Uşak

17,1%

26,4%

Yukarıdaki tabloyu kısaca yorumlamak gerekirse, listeye giren tek büyükşehir belediyesine sahip ilin Şanlıurfa olduğunu, bu listeye il vermeyen tek bölgenin Marmara Bölgesi olduğunu, TÜİK'in ilk kez

açıkladığı Yaşam Endeksi'ne göre yukarıdaki listede yer alan Isparta'nın en yüksek, Muş'un en düşük değere sahip olduğunu söylemek gerek.

Son 3 yıl içindeki konut satışları hareketliliğine göre bileşik olarak bakıldığında 2013'ten 2015'e, ciddi bir oran olan %40'ın üzerinde konut satış artışı gerçekleşen illerse aşağıdaki tabloda yer almaktadır:

Satışlarda Artış Oranı

İl

2013'ten 2015'e -bileşik-

Bingöl

207,2%

Bartın

87,8%

Karabük

86,3%

Muş

85,4%

Gümüşhane

78,9%

Düzce

63,1%

Kars

63,1%

Iğdır

56,8%

Bayburt

55,3%

Burdur

50,4%

Uşak

48,0%

Şanlıurfa

45,1%

Sivas

42,8%

Siirt

42,4%

Kilis

41,8%

Mardin

41,5%

Batman

41,3%

Yukarıdaki tablo için öncelikle söylenmesi gereken, her ne kadar bir üstte yer alan tabloda yer alan bazı iller bu tabloda da yer alsa da üstteki tablodan Çankırı ve Isparta'daki satışlar bileşik olarak bakıldığında, bu iller, %40'ın altında kaldığından listeye girememişlerdir. Özellikle 2014 ve 2015 satışları ile öne çıkan Bayburt, Iğdır, Kilis, Mardin, Siirt ve Sivas bu tabloda yer bulmuştur. Bingöl'deki %207,2'lik artış dikkat çekicidir. Bu tabloda yer alan Şanlıurfa ve Mardin illeri, büyükşehir belediyesine sahiptir.

2014 ve 2015 karşılaştırmasında, son bir yılda konut satışları, Türkiye ortalaması olan %10,6'nın 2 katı artan iller ise şu illerdir:

Satışlarda Artış Oranı

İl

2014'ten 2015'e

Bingöl

133,6%

Bartın

52,7%

Gümüşhane

50,1%

Muş

41,0%

Sivas

38,7%

Ağrı

37,6%

Bitlis

36,7%

Düzce

30,9%

Zonguldak

30,7%

Edirne

30,2%

Mardin

28,8%

Yukarıdaki tablodaki 20 il bize, önümüzdeki dönemde, konut satışları özelinde kendilerini izlemek gerektiğini ortaya koymaktadır. 2014'e göre 2015'te elde edilen %10,6'lık artış oranını ikiye katlayan bu iller, 2015'te dinamik bir konut sektörüne sahip olduklarını göstermektedir. Bu tablodaki büyükşehir yönetimine sahip illerse Mardin ve Manisa'dır.

Gerek nüfus olarak gerekse de alansal büyüklük olarak “büyükşehir" statüsünde yerel yönetime sahip iller özelinde, son 3 yıldaki konut satışları en fazla artan ilk 10 il, aşağıdaki tabloda yer almaktadır:

Satışlarda Artış Oranı

İl

2013'ten 2015'e

Şanlıurfa

45,1%

Mardin

41,5%

Manisa

25,8%

Kocaeli

24,0%

Bursa

22,6%

Kahramanmaraş

19,2%

Aydın

19,1%

Balıkesir

18,3%

Hatay

18,1%

Trabzon

17,1%

Üstteki tabloyu, tabloda yer alan iller özelinde değil de, giremeyenler özelinde değerlendirmek isterim; son dönemde çeşitli önde gelen gayrimenkul geliştirme şirketlerinin yatırım yaptığı Denizli ve Gaziantep, yabancıya satışta öne çıkan Antalya, nüfus büyüklüğü itibariyle dördüncü sıradaki Adana gibi illerin bu listeye girememesini ilginç buluyorum.

Söz konusu iller ve rakamlar neyi özetliyor? Öncelikle, İstanbul, Ankara ve İzmir dışında da bir gayrimenkul sektörü olduğunu, Anadolu'da da konut satışları özelinde ciddi hareketlilik yaşayan iller bulunduğunu, bu illeri daha yakında takibe ihtiyaç olduğunu ifade ediyor. Tabii tablolarda yer alan rakamların neden ve nasıl oluştuğunu, bu illerdeki konut sektörünün değişiminin, artışının nelere bağlı gerçekleştiğini incelemekse, bu illeri radarına alacak, bu illerde yatırım yapmayı öngörecek gayrimenkul geliştirici şirketlerin iş geliştirme bölümlerine düşmektedir.


Etiketler