ARSA FİYATLARINI DEVLET (Mİ) ARTIRIYOR

28 Haziran 2017 Çarşamba Yazdır

2002'de iş başına gelen AK Parti hükümetlerinin gerçekleştirdiği, bence, en önemli icraatlardan birisi, gerek -önemle sosyal- konut tedarik etmek, gerekse de ulusal ekonomiyi canlandırmak çerçevesinde gayrimenkul ve inşaat sektörlerinin teşvik edilmesi ve bu doğrultuda bu sektörlerin iş hacimlerinin artırılmasına yönelik olarak adımlar atılmasıdır. İşlevleri neredeyse unutulmaya yüz tutan T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi (TOKİ) ve Emlak Konut GYO eliyle yeni gayrimenkul projelerinin hayata geçirilmesi, gayrimenkul ve inşaat sektörlerinin iş hacminin artmasında çarpan etkisi yarattı.

8. Cumhurbaşkanımız merhum Turgut ÖZAL'ın, başbakanlığı döneminde, vizyoner bir adım atarak kurulmasına öncülük ettiği TOKİ'nin projeleri sayesinde, o dönemde pek çok insan, ilk konutuna erişebildi; 'zenginden alıp fakire verme' gibi bir kurguyla, varlıklı kesimlerin uhdesinde olan yurtdışına çıkışta harç, içki ve sigara tüketiminden ek vergi alınmasıyla TOKİ'ye kaynak yaratıldı, dar ve orta gelirli kesimin erişebileceği maliyette konutlar üretildi. Üretilen bu konutlar görece mimari ve inşai kaliteden uzak olsa dahi, uygun fiyat ve cazip ödeme koşulları sayesinde, insanlar bu konutları satın almaktan imtina etmediler.

Sonraları belli bir dönem atıl vaziyette kalan TOKİ, belediyecilik kökenli şimdiki Cumhurbaşkanımız Sn. Recep Tayyip Erdoğan'ın özel önem verdiği “planlı kentleşme ve konut seferberliği" acil eylem planı çerçevesinde yeniden eski günlerine döndü. Proje üretimi için gerekli olan kaynak, bu defa, özellikle şehir merkezlerindeki, üzerinde eski binalar dahi olsa, çeşitli kamu kurumlarının mülkiyetindeki arsaların, önce T.C. Hazinesi'ne sonra da TOKİ'ye tahsis edilmesi ve TOKİ'nin de gerek kendisi gerekse de iştiraki Emlak Konut GYO aracılığıyla bu arsaları, açık artırmalarla, müteşebbislere doğrudan veya hasılat paylaşımı yöntemiyle satmasıyla yaratıldı. TOKİ, elde ettiği geliri, özellikle il-ilçe şehir çeperlerinde, devlet elindeki arazilerin geliştirilmesiyle konut ve işyeri projeleri gerçekleştirdi. Hatta 'konut' ve 'işyeri' tipolojisinden de öteye geçerek, hastane, okul, stadyum gibi farklı işlevli binaları da TOKİ inşa etti ve ilgili devlet kurumlarına teslim etti. TOKİ, bu inşaatları yaparken en önemli kaynağını, Emlak Konut GYO'nun geliştirdiği projelerden elde edilen hasılat paylaşımı gelirlerinden elde etti.

TOKİ – Emlak Konut GYO kaynak yaratma sistemi yaklaşık 15 yıldır iyi işledi. Ancak geldiğimiz noktada, bugün en çok yakınılan, 'arsaların pahalılaşması' sorununun en önemli tetikleyicisinin de TOKİ ve Emlak Konut GYO tarafından yapılan açık artırmalar olduğunu tespit etmek gerek. Doğal olarak daha çok sosyal konut üretebilmek adına daha çok hasılat elde etmek hedefi bağlamında Emlak Konut GYO projelerinde, çözüm ortağı olarak yer almak isteyen geliştirme ve müteahhitlik firmalarının, işi almak adına açık artırmalarda teklif fiyatlarını sürekli yükselttiklerini, bunun da açık artırmaya konu arsaların bulundukları bölgede arsa/bina birim değerlerini, emsal gösterge olarak, yukarıya doğru çektiğini görmek gerek. Artan arsa birim fiyatlarının, ilgili arsa üzerinde geliştirilen projelerdeki konut ve işyeri satış birim fiyatlarını yukarıya çektiğini kabul etmek gerek. Son dönem, Emlak Konut GYO ve sektörümüzün sivil toplum örgütlerinin inisiyatifiyle geliştirilen satış kampanyalarının görünür sebebi özellikle 2016'da yaşanan elim darbe teşebbüsü hadisesi sonrasında sektöre ve tüketiciye moral vermek olsa da asıl sebebin geri planda, artan birim fiyatlarla satışı giderek zorlaşan projelerdeki stoğun eritilmesi olduğunu da açıkça söylemek gerek.

Üstteki tespitler doğrultusunda TOKİ için yeni bir kaynak üretme metodolojisinin geliştirilmesi gerektiğini artık dillendirmek gerek.

BENİM MEKANLARIM

İsmail Özcan

  1. Mimar

Genel Müdür Vekili, TURYAP Yapı


Etiketler