ELON, GAYRİMENKUL SEKTÖRÜNE DE EL ATAR MI?

13 Kasım 2017 Pazartesi Yazdır

Piyasa değeri, birçok eski ve bilinen otomotiv markasının üzerine çıkan, elektrikli otomobiller alanında öncü kuruluş Tesla'nın CEO'su, kimilerinin 'dahi' olarak nitelendirdiği Elon Musk geçen hafta Türkiye'deydi. 8 Kasım 2017 günü Cumhurbaşkanımız Sn. Recep Tayyip Erdoğan tarafından da kabul edilen, gezisinin öncesi, sırası ve sonrasında, basının oldukça ilgi gösterdiği, elektrikli oto pazarının öncüsü Musk'ın yaptıklarına, umarım gayrimenkul sektörü de ilgi ve alâka gösteriyordur.

Otomobilin icat edilmesi ve kullanımının 20. Yüzyıl'da yaygınlaşması, 19. Yüzyıl ve öncesine göre dünyamızı ne kadar değiştirdiyse, herhalde otomobillerin de tamamen elektrikle çalışır hale gelmesi de oldukça önemli değişikliklere yol açacak. Otomobillerin daha uzağa, daha ucuza, daha kısa sürede gidebilmesinin yolu artık, elektrikli araçların geliştirilmesinden geçiyor olacak.

Haliyle, fosil yakıtların kullanımını sonlandıracak, otomobillerde yaşanacak söz konusu gelişme, gayrimenkul sektörünü de etkileyecektir. Hatta etkilemeye başladı bile… Bugün, İst.'da, Kayaşehir'de inşa edilmekte olan T.C. Çevre ve Şeh. Bak.'na, TOKİ/Emlak Konut GYO'ya ait birçok projenin kapalı otopark katlarında, elektrikli araçlar için şarj üniteleri konmaya başladı bile…

Elektrikli otomobil kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte, haliyle, işlevi ne olursa olsun, inşa edilecek gayrimenkullerde de değişiklik olacağı kesin. Söz konusu değişikliğin iki türlü olacağını düşünüyorum: Bölgesel/çevresel bazda ve bina bazında.

Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla bölgesel/çevresel açıdan düşünüldüğünde, bazı bina tipolojileri ya ortadan kalkacak ya da farklılaşacak; fosil yakıt satan, satış dışında herhangi bir konaklama, alışveriş, dinlenme imkânı sunmayan şehirler arasındaki yollar üzerindeki akaryakıt istasyonları ya kapanacak ya da elektrik şarj ünitelerinin de yer alacağı konaklama-dinlenme terminallerine dönüşecek. Diğer yandan, şu an sadece park halindeyken şarj edilebilen elektrikli araçlar için yolda giderken şarj olmalarını sağlayacak yollar üzerine çalışmalar da devam ediyor; yakın zamanda, bugünkü paralı otoyollar gibi bu tür şarj imkânı olan yolların da ayrı güzergahlarda ve yine paralı olarak hizmet vereceğini söylemek sanırım yanlış olmaz.

Elektrikli araçların, bina ölçeğinde de tasarımı ve imalatı değiştireceğini görmemiz gerekir. Az önce üstte belirttiğim gibi güncel olarak otoparklarda yer verilen şarj ünitelerinin ötesinde, bina tasarımlarında, şarj nedeniyle oluşacak maliyetin, özellikle aracın sahibi kişinin üstlenmesini gerektirecek, tek bir elektrik saatinden beslemeyi sağlayacak şekilde teknik altyapıda değişikliklerin oluşacağını söylemek gerekir. Bugün belki öngöremediğimi ihtiyaçlar özelinde, mekânsal tasarımın da başkalaşabileceğini bekleyebiliriz.

Bu değişikliklere ayak uydurabildiği ölçüde, gayrimenkul sektörü oyuncuları da ayakta kalabilecek ya da piyasadan silinecek. Çok değil daha 10 yıl önce bu tür araçlara romantik bazda bakılırken, bugün bu araçların seri üretiminin artırılmasında bahsediliyor. Bu hızlı dönüşüme ayak uydurabilmek önemli; girişimci Elon Musk'ın “benim ürettiğim araçların sahipleri için böyle evler yapılmalı" deyip günün birinde gayrimenkul sektörüne de girdiğini duyarsak, güncel sektör oyuncularının gayrimenkul sektörünün değişime ayak uyduramadığını anlarız ki herhalde hiçbir geliştirici bu duruma düşmek istemez.


BENİM MEKANLARIM

İsmail Özcan

Y. Mimar

Genel Müdür Vekili, TURYAP Yapı



Etiketler