İSKÂNSIZ YAPILARA SATIŞ VE KİRALAMA YASAĞI GETİRİLSİN

9 Ocak 2017 Pazartesi Yazdır

'Yasakçı' bir zihniyette olmamak gerekir ama toplumun birlikte çıkarını gözetmek adına, yasaklar da hayatımızın bir parçası. Gayrimenkul sektöründe de bazı yasaklara ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum. Bunlardan ilki, iskânsız yapıların, bu yapılardaki bağımsız bölümlerin satışlarına ve kiralamalarına yasak getirilmesi olmalı.

Yapılan son düzenlemeyle 3194 Sayılı İmar Kanunu Madde 31 gereğince artık, iskânı olmayan yapılar, bu yapılardaki bağımsız bölümler, elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalandırılamıyor. Her ne kadar geçiş sürecini kapsayan bazı istisna ve toleranslar olsa da, bu hüküm artık sıkı bir şekilde uygulanıyor. Özellikle elektrik dağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesiyle, özel sektör risk almayıp, yapı kullanma izin belgesi almamış yapılara, bağımsız bölümlere elektrik tesisatı aboneliği tesis etmiyor. Şehirlerimizin daha kimlikli hale gelmesi için zorunlu olan, üstte bahsettiğim kanun maddesinin oldukça önemli bir işlev gördüğü, önümüzdeki yıllarda daha iyi anlaşılacaktır.

Peki ya, inşaat ruhsatı olan veya olmadığı halde yine de inşa edilmiş ama yapı kullanma belgesi (iskân) almamış yapılar, kısaca 'kaçak' yapılar? Bu yapılar (bina demiyorum) hem içinde yaşayanlar için hem de kentsel kalite açısından sakıncalar yaratıyor. Bir şekilde, resmi olarak tamamlanmadan kullanılmaya başlanan bu yapılar, sağlık, güvenlik ve psikoloji etki bağlamında içinde yaşayanlar, kullananlar açısından risk doğuruyor. Özellikle yangın tehlikesi bağlamında, gayri nizami uygulamaların ne tür sonuçlar doğurduğunu yakın geçmişte minicik canlarımızı kaybederek görmedik mi?

Son 15 yıllık süreçte, birçok alanda cesur adımlar atarak, sorunların üzerine gitmiş yakın geçmişteki hükümetlerin devamı niteliğindeki 65. Hükümetimizden, yapıların iskânlı bina haline getirilmesinde ciddi bir adım beklemek hakkımız. Yıkılıp yapılması, tadil edilmesi, eksik giderilmesi gibi birkaç kategoride değerlendirilebilecek mevcut iskânsız yapılara ve bu yapılardaki bağımsız bölümlere, yapı kullanma izin belgesi almasına kadar bence satış ve kiralama yasağı getirilmeli. Tapu ve Kadastro Gen. Müd.lüğü eliyle satışı denetlemek (ve engellemek), çeşitli tesisat abonelikleri tesis eden çeşitli özel kuruluşlar eliyle ve emlak vergisi, işyeri açma ruhsatı özelinde Belediye eliyle kiralamaları denetlemek, bence mümkün.

Bir tespite göre %60'dan fazlası yapı kullanma izin belgesi olmayan yapılardan oluşan İstanbul'umuzun, küresel bir merkez haline gelmesinin, ancak ve ancak nitelikli, kaliteli, güvenli bir yapı stoğunun oluşmasıyla mümkün olduğunu hepimiz, sorumlu makamlardakiler de dahil, biliyoruz. Mühim olan, konunun yapı/bağımsız bölüm sahiplerine doğru anlatılması ve kendi sağlık ve güvenleri için içinde yaşadıkları, çalıştıkları yapıların da güvenli ve sıhhi hale getirilmesi gerektiğinin doğru bir şekilde anlatılması gerekir.

İşini doğru dürüst yapan, her kurala uyup inşa ettiği yapıyı fen ve sağlık kurallarına uygun olarak tamamlayan müteahhidin de, söz konusu nitelikte olmayan yapıları üreten başka müteahhitlere göre satış ve kiralamada avantajı olmalıdır. Diğer yandan yatırımcı olarak bina ya da bir binada bağımsız bölüm satın alıp kiraya vermek isteyen kişiler de, belki üç kuruş daha az ödeyip, iskânsız yapı/bağımsız bölüm satın alıp ve yine üç kuruş daha az kira bedeli talep eden kişilere nazaran, hakları korunmalıdır.

İskânı olmayan ama kullanılan yapıların tadil edilmesi ve eksiklerinin giderilmesi yönünde atılacak ciddi adımlar, ticaret hayatımızı da hareketlendirecektir; milli ekonomiye bir katkının sağlanması da söz konusudur. Bu tür tadil ve eksikliklerin giderilmesinde ve hatta yıkım ve yeniden yapımda görev alacak mühendisinden işçisine, kullanılacak malzemesinden denetimine kadar birçok sektör ve kesim rol alacağından, iç ticaretin canlanması da mümkün olacaktır.

Daha iyi yaşam çevreleri, kentler oluşturmanın yolu, sağlıklı, güvenli binalar ve hatta bağımsız bölümler oluşturmaktan geçiyor.

BENİM MEKANLARIM

İsmail Özcan

Y. Mimar

Genel Müdür Vekili, TURYAP Yapı


Etiketler