YENİ MÜLKİYET: KİRALAMA

12 Aralık 2016 Pazartesi Yazdır

Başlığın kendi içinde bir çelişki içerdiği doğru; 'mülkiyet' ve kiralama' kelimelerinin, anlamları itibariyle, zıt oldukları aşikâr. Ben yine de kısaca, günümüzde, gayrimenkul sektörü göz önüne alındığında bu iki kavramın artık birbirini tamamlar anlama eriştiğini savunmaya çalışacağım.

Özellikle İstanbul'dakiler düşünüldüğünde, gayrimenkuller için yatırım geri dönüş sürelerinin her geçen yıl uzadığını gözlemliyoruz. Birçok gayrimenkul için yakın geçmişte '15 yıl' ideal süre olarak söylenirken, özellikle şehir merkezlerindekiler göz önüne alındığında, birçok gayrimenkul için bu süre 18-20 yıl gibi bir büyüklüğe erişmiş durumda. Hatta kimi lüks ofis ve konut projesinde, marka değerine göre bu süreler artık 22-23 yıl olarak ifade ediliyor.

Yapılan bir araştırmaya göre, Türkiye'de konutların satış fiyatları, kiralama fiyatlarından daha hızlı artıyor. Bu tespit, yatırım geri dönüş süresinin neden uzadığını, bir miktar ortaya koyuyor. Türk insanının, gayrimenkul sahipliğine olan iştahı, en güvenli yatırım alanının gayrimenkul olduğunun kanıksanması gibi sebepler satışı tetikliyor; söz konusu tetikleme de satış fiyatı artışının, kiralama fiyatı artışını geçiyor. Şehirleşmenin artması, şehirlerde arsa üretiminin sınırlı hale gelmesi vs. sebepleri de ayrıca ifade etmek gerek.

Orta yaş ve altı kesimde, Genç Türkler'de, sanırım 'sahiplik' durumu değişmeye başladı. 'Paylaşım' ekonomisinin olanca hızıyla nüfuz etmeye başladığı dünyamızda, artık insanlarımız da uzun dönemli ödeme angajmanları ile bağlı kalmayı tercih etmemeye başladı. Hele ki, yatırımları, 'finans' çerçevesinde irdeleme eğiliminin de artıyor olması, oldukça uzun geri dönüş sürelerinin söz konusu olmaya başladığı gayrimenkul sektöründe 'mülkiyet' kavramı sorgulanır hale geldi.

İşte üstte bahsi geçen sorgulama çerçevesinde, 'mülkiyet' ve 'kiralama' kavramlarının artık yan yana duran kavramlar haline geldiğini söyleyebiliriz. Uzun süreli yatırım değerine sahip bir gayrimenkulü satın almaktansa, gayrimenkule olan ihtiyacı, yatırım dönüş süresinin belki dörtte, beşte biri bir süre ile 'uzun süreli kiralama' ile çözme zamanını yaşadığımız bir ortama giriyoruz. İngilizce'de 'extended stay' olarak karşılık bulan 'uzun dönemli kiralama', birçok kullanıcı için içerdiği temizlik, emanet, resepsiyon vb. yan hizmetleri de beraberinde getirdiğinden, daha çok tercih edilir hale gelmeye başladı.

Yakın gelecekte belki tapu kayıtlarında da 'uzun süreli kiralama' olgusunun yansımalarını göreceğimiz bir dönem de olabilir. Salt kira sözleşmeleriyle değil, tapuya şerhler ile anlaşılan dönem boyunca kişinin ilgili gayrimenkul (bağımsız bölüm) üzerinde söz hakkının tescilleneceği günlerin yakın olduğunu söylemek yanlış olmaz.

Gayrimenkul geliştiricilerin de yavaş yavaş bu gelişmenin farkında olarak, son dönem gerçekleştirdikleri yeni projelerde belli bir oranda bu tür 'uzun dönemli kiralama' ile yeni alıcılarını karşılayacak bağımsız bölümlere yer verdikleri, hatta kimi projelerde, projenin tümünün bu tür mülkiyete göre tasarlandığı görülüyor. Alternatiflerin çoğalması, uluslararası işletmecilerin sektöre girişi, şüphesiz kullanıcı, müşteri açısından oldukça yararlı gelişmeler.

Hareketliliğin -mobilitenin- bu kadar yaygınlaştığı bir ortamda gayrimenkul projelerinin de bu gelişmeye ayak uydurması kaçınılmaz. 'Yeni mülkiyet; kiralama' kavramını önümüzdeki yıllarda daha çok işiteceğiz.


BENİM MEKANLARIM

İsmail Özcan

  1. Mimar

Genel Müdür Vekili, TURYAP Yapı


Etiketler