Kentsel dönüşüm "RANT" denecek kadar basit mi?

Kentsel dönüşüm "RANT" denecek kadar basit mi?

Türkiye’de kentsel dönüşüm adına atılan olumlu adımlarının tahlilde ‘rant’ diye nitelenerek baştan reddedildiğini belirten Zeytinburnu Belediye Başkanı Murat Aydın, “Bu kadar basit mi? Kentsel dönüşüm çok önemlidir, çok gereklidir” diyor. Kentsel dönüşüm için bugüne kadar yapılan yasal düzenlemeleri olumlu bulmakla birlikte yeterli olmadığını düşünen Murat Aydın, Türkiye’de bağımsız bir kentsel dönüşüm yasasına ihtiyaç olduğunu söylüyor. 

 

Son yıllarda İstanbul'un neredeyse tüm ilçelerinde en önemli gündem başlığı kentsel dönüşüm. Tüm İstanbul, hızla yenilenmeye hazırlanırken, kentsel dönüşüm için pilot bölge olarak seçilen ve bu nedenle kentsel dönüşümü gündemine yıllar önce alan Zeytinburnu, bu konuda hayli yol almış durumda. Hızla yürüyen iki büyük kentsel dönüşüm projesinin devam ettiği ilçede, alınan mesafeye rağmen hala kentsel dönüşümün sosyal boyutunu ve yöntemleri tartışılıyor. Bir yandan alınan mesafe yeterli bulunmazken diğer yandan yapılan çalışmaları rant sağlamak amaçlı çalışmalar olarak nitelendirilebiliyor.

Zeytinburnu Belediye Başkanı Murat Aydın, kentsel dönüşüm çalışmalarının altında yatan nedenleri `rant' olarak nitelenecek kadar basit bir mesele olmadığını belirterek ™Kentsel dönüşüm çok önemlidir. Çok gereklidir. Ancak mülkiyet hakkına yönelik, hak sahiplerinin haklarını ihlal etmeden güvenli, yaşanabilen yeni kent parçalarını mevcutlarının olduğu yerlerin üstüne yapmalıyız∫ diyor.

Zeytinburnu sınırları içinde kentsel dönüşüm başlığı altında yeni kent parçaları oluşturulduğunu kaydeden Murat Aydın, Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı KİPTAŞ tarafından gerçekleştirilen Merkez Evleri ile Sümer projelerinin yanı sıra ilçe sınırları içinde özel sektör tarafından geliştirilen büyük projeler bulunduğunu anlatıyor. Tüm bu projelerin ilçenin kentsel dönüşümü adına büyük adımlar olduğunu belirten Murat Aydın, yine de tüm bu çalışmaların yeterli olmadığı kasında. Deprem gerçeğinin göz önünde bulundurularak kentsel dönüşüm için mevcut binaların yıkılıp yeniden yapılması gereğine dikkat çeken Aydın, böyle bir hamle için özel yasal düzenlemeler yapılması gerektiğini savunuyor.

Kentsel dönüşüm yasallaşmalı

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73. maddesi ile kentsel dönüşüm için belediyelere yetki verildiğini ancak bunun da yeterli olmadığını kaydeden Murat Aydın, ™Çünkü kentse dönüşüm çok yönlü bir olaydır. Bunun için bağımsız bir kentsel dönüşüm yasasına ihtiyaç olduğu kanısındayım∫ diye belirtiyor görüşlerini.

Türkiye'de bu konuda ciddi çalışmalar olmasına rağmen ülkenin içinde bulunduğu siyasi konjonktürün de etkisiyle atılan olumlu adımların ön tahlilde çirkin ithamlarla reddedildiğini belirten Murat Aydın şöyle devam ediyor:

Bu kelime nedir?  "Rant"  Bu kadar basit mi? Kentsel dönüşüm çok önemlidir. Çok gereklidir. Ancak mülkiyet hakkına yönelik, hak sahiplerinin haklarını ihlal etmeden güvenli, yaşanabilen yeni kent parçalarını mevcutlarının olduğu yerlerin üstüne yapmalıyız. Aslında tarihi yerlerdeki kentsel dönüşüm ve yenileme için 5366 sayılı kanun ve bu kanunun yönetmeliği mevcuttur.

İlçemiz sınırları içerisinde bu kanun ve yönetmeliği uyarınca yaklaşık 2 milyon 400 bin metrekarelik bir alanda `Merkezefendi Kültür Vadisi' projesi adını verdiğimiz bir projeyi 2000'li yıllarda tasarladık, 2006 yılından beri fiili olarak yürütmekteyiz. Projemiz etaplar halinde ilerlemektedir. Tarihi olmayan diğer alanlarımızda da 5366 sayılı yasa benzeri bağımsız bir yasaya behemehâl ihtiyaç vardır. İnşallah seçimleri takiben kurulacak hükümetin önerisi ile Büyük Millet Meclisimizin çok kıymetli milletvekillerinin teveccühü ile bir yasal düzenleme gerçekleştirilir.

Zeytinburnu, İstanbul’un anayasası olarak da tanımlanan 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni İmar Planı’ndan önce ekonomik ve sosyal anlamda İstanbul’da nasıl konumlanmış bir ilçeydi? Bu açıdan Zeytinburnu’nu bir konut bölgesi mi, sanayi bölgesi mi, turizm ya da ticaret alanı mı olarak tanımlarsınız?

Bir ilçenin tamamı bir fonksiyon ile açıklanamaz. Her ilçede olduğu gibi Zeytinburnu ilçesi de öncelikle konut bölgesi olmakla birlikte, turizm ve ticaret azımsanmayacak ölçektedir. İstanbul'un içinde artık sanayi istenmiyor. O nedenle sanayi bölgelerimiz hızla tasfiye ediliyor. Aslında ilçenin yerleşmeye açıldığı ilk yıllarda tarihi yarımadayı İstanbul'un merkezi kabul edersek İstanbul'un dışında İstanbul'a en yakın yer olarak Zeytinburnu mezarlık alanları, cami kilise gibi dini tesisler ve deri fabrikaları ile tekstil fabrikaları Zeytinburnu'nda konuşlanmıştı. Bu işlem bir tarihi görevdi ve Zeytinburnu bu yönden misyonunu tamamlamıştır. Bundan sonra sanayi ve mezarlık alanları İstanbul'un daha dışında doğu ve batı girişlerinde düşünülebilir ve düşünülüyor da zaten.

1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni İmar Planı’nda Zeytinburnu’na nasıl bir rol biçilmiş? Geleceği nasıl kurgulanmış?

Zeytinburnu başta konut olmak üzere ciddi bir şekilde, oteller, Merkezefendi Kültür Vadisi gibi turizm alanları ile dericiler, perdeciler ve tekstilciler gibi grupların bilindiği ticaret alanlarıyla geleceğe emin adımlar atarak gelişiyor ve güzelleşiyor.

Otel ihtiyacımız var

Zeytinburnu’nun geleceğini Zeytinburnu Belediyesi olarak siz nasıl kurguluyorsunuz?

Bizler Zeytinburnu'nun orta ve uzun vadede planlamasını yapmaya çalışıyoruz. Tabi ki bir ilçe tek başına geleceğine karar veremez. Bu nedenle Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Merkezi Hükümet ile istişarelerde bulunarak önemli kararların planlaması plan yapma tekniğine uygun ve ülkemiz olanakları da dikkate alınarak Kalkınma Planları, Bölge Planları, Çevre Planları, Nazım Planlar ve en sonunda Uygulama Planları gibi süreçler yaşanıyor.

Beş yıllık planlarımızı uygulamak üzere `Stratejik Planlarımıza' yazılı olarak koyduk ve internet ortamında da herkesin görebileceği şekilde yayınlıyoruz. İlçemizin demokratik yapılanması içinde `Kent Konseyi', ` Gençlik Meclisi' gibi özerk oluşumlarda bize ışık tutan veriler göndermektedir. Bu bağlamda ilçemizin ilerde şu ana fonksiyonda olacağını net olarak söylemek doğru olmaz. Çünkü ilçemiz turizm-ticaret başta olmak üzere derici, perdeci ve tekstilcilerin ön tercih edecekleri bir merkez haline getirmek ayrıca kültür mirasımıza sahip çıkacak donatılarla çevrili yaşanası bir belde oluşturmak istiyoruz.

Bu konum ve gelecek kurgusu Zeytinburnu’nda yatırım yapmak isteyen yatırımcılara ve özellikle de inşaatçılara ne gibi fırsatlar getiriyor?

Ben şahsi olarak şunu söyleyebilirim. İstanbul bir turizm ve organizasyon kentidir. Buna paralel olarak yatak kapasitesini kaliteyi de dikkate alarak mutlak ve mutlak arttırmalıyız. Bu yüzden en küçük butik otelden tutun sda, pansiyon motel, rezidansº  Ta ki beş yıldızlı otellere kadar konaklama yerleri yapılmalıdır. Kongre ve sergi merkezleri kurulmalıdır. Yatırımcılar konut inşaatından, otel inşaatına kadar her türlü sisteme ilçemizde rahatlıkla yatırım yapabilirler. Tabi ki bu yatırımların gerçekleşmesi için derneğinize bağlı üyelerinize büyük sorumluluk ve iş hacmi düşmektedir.

Şu anda ilçenin nüfusu ne kadar? Yapılan gelecek kurgusu içinde siz ilçenin nüfusunun kaç kişi olacağını tahmin ediyorsunuz?

İlçe nüfusumuzun gece- gündüz değişmekle birlikte TUİK 2010 verilerine göre nüfus sayımı 292 bin 430 kişi olarak görünüyor. İlçemizde bulunan deri ve tekstil sektöründe çalışıp ilçe dışından gelen hayli nüfus vardır. İlçemiz olağan nüfus artışının dışında çok göç almaktadır. Bu sebepten kestirimlerde yanılma olacağından net bir öngörümüz olamıyor. Ancak nüfusumuzu 2023'te, yani Cumhuriyetimizin kuruluşunun 100. yılında yaklaşık 350 bin tahmin ediyoruz.

20 bin yeni konut yapılacak

Beklenen nüfus artışı ve kentsel yenileme ihtiyacı bölgede ne kadarlık bir konut açığı meydana getiriyor? Önümüzdeki 5 ya da 10 yıl içinde bu açığın ne kadarı kapatılacak, ilçede kaç konut inşa edileceğini tahmin ediyorsunuz?

İlçe nüfusumuz gelecek 12 yıl içinde yaklaşık 60 bin kişi artarsa her üç kişinin bir konutta barındığı düşünülürse yaklaşık 20 bin daire, her sekiz daire bir binada düşünülürse yaklaşık 2 bin 500 bina inşaatı sırf konut için ihtiyaç olarak görünüyor. Bunun yarısı kadar da işyeri için gerekli düşünülürse olağan sürçte yaklaşık 4 bin bina inşaatı için planlarımızı hazırlamamız gerektiğini söyleyebilirim.

Depreme karşı alınan önlemler çerçevesinden kentsel dönüşüm ve yenileme konusunda Zeytinburnu’nun pilot bölge seçilmiş olması ve ilk uygulamaların Zeytinburnu’nun bazı mahallelerinde uygulanıyor olması ilçeye neler kazandırdı?

İlçemiz sınırları içerisinde kentsel dönüşüm başlığı altında yeni kent parçaları oluşturuldu. Bunların en önemlileri Merkezefendi'de yapılan `Merkez Evleri' ile inşaatı devam eden `Sümer Projesini' söyleyebiliriz. Bu iki proje Büyükşehir Belediyesine bağlı KİPTAŞ tarafından gerçekleştirildi. Bunların dışında özel müteşebbisler tarafından da büyük projeler ilçemiz sınırları içerisinde hızla devam ediyor. Ancak bunlar yeterli değildir. Çünkü deprem odaklı kentsel dönüşüm için mevcut binaların yıkılıp yeniden yapılması gereği vardır. Bunun içinde yasal düzenlemeler gereklidir.

Aslında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73. maddesi kentsel dönüşüm için yetki veriyor. Ancak yeterli değil. Çünkü kentse dönüşüm çok yönlü bir olaydır. Bunun için bağımsız bir kentsel dönüşüm yasasına ihtiyaç olduğu kanısındayım. Bu konuda ciddi çalışmaların var olduğunu biliyorum. Ama ülkemizin siyasi konjonktürü kentsel dönüşüm konusunda atılan olumlu adımları ön tahlilde çirkin bir kelime ile baştan reddediyorlar.

Bu kelime nedir? `Rant'º  Bu kadar basit mi? Kentsel dönüşüm çok önemlidir. Çok gereklidir. Ancak mülkiyet hakkına yönelik, hak sahiplerinin haklarını ihlal etmeden güvenli, yaşanabilen yeni kent parçalarını mevcutlarının olduğu yerlerin üstüne yapmalıyız. Aslında tarihi yerlerdeki kentsel dönüşüm ve yenileme için 5366 sayılı kanun ve bu kanunun yönetmeliği mevcuttur.

İlçemiz sınırları içerisinde bu kanun ve yönetmeliği uyarınca yaklaşık 2 milyon 400 bin metrekarelik bir alanda ™Merkezefendi Kültür Vadisi∫ projesi adını verdiğimiz bir projeyi 2000'li yıllarda tasarladık, 2006 yılından beri fiili olarak yürütmekteyiz. Projemiz etaplar halinde ilerlemektedir. Tarihi olmayan diğer alanlarımızda da 5366 sayılı yasa benzeri bağımsız bir yasaya behemehâl ihtiyaç vardır. İnşallah seçimleri takiben kurulacak hükümetin önerisi ile Büyük Millet Meclisimizin çok kıymetli milletvekillerinin teveccühü ile bir yasal düzenleme gerçekleştirilir.

Büyük düşünüyoruz

Zeytinburnu’nda devam eden kentsel dönüşüm projeleri şu anda ne aşamadadır? Projeler hakkında bilgi verir misiniz? İlçenin yenilenmeye ve dönüşüme ihtiyacı olan diğer bölgeleri nerelerdir? Bu konuda somut projeler var mıdır?

İlçemiz sınırları içerisinde gerek KİPTAŞ tarafından gerekse özel müteşebbisler tarafından gerçekleştirilen büyük kent parçası projelerinin bir kısmı tamamlandı, bir kısmının da yapımı hızla devam etmektedir. Bu projeler ile ilçemizin sosyo-ekonomik ve kültürel yapısı değişmektedir. Tabi ki bu projeler çok önemli projelerdir. Yeterli midir? Hayır. Çünkü biz çok büyük düşünüyoruz. Tüm ilçemizin dönüşüme ve yenilenmeye ihtiyacı olduğunu düşünmekteyiz. Çünkü tüm insanlarımız her şeyin en güzeline layıktır. Bu büyük hamlemiz için daha önce bahsettiğim yasal düzenlemeleri bekliyoruz.

Zeytinburnu’nda iş yapmak isteyen yatırımcıları ve özellikle inşaatçıları neler bekliyor? Zeytinburnu bu açıdan avantajları ve zorlukları neler?

İlçemiz sınırları içerisinde yatırımcıları bekliyoruz. Yatırımların projelenmesi ve inşaat faaliyetlerini birlikte yürüteceğiz. Konusunda uzman, dürüst ve ehil işletmeleri ilçemize bekliyoruz. Belediye açısından bürokratik işlemleriniz hızlı ve güler yüzlü tamamlanacaktır. Yasal çerçevede hiçbir zorluk yaşamayacağınızı temin ederim.

Zeytinburnu’nda yatırım yapmak isteyen yatırımcıya Zeytinburnu Belediyesi olarak siz ne gibi kolaylıklar sağlayacaksınız?

İlçemize gelecek yatırımcılara, girişecekleri iş ve eylemleri gerçek verileri göz önünde bulundurarak fizibilitelerini doğru yapmalarını ve bunun üzerinden hareket etmelerini salık veririm. Çünkü başlamış proje üzerinde yapılması talep edilen veya edilecek lehte ilavelere izin veremeyiz ve vermeyeceğiz. Bu söylemleri tehdit olarak lütfen algılamayın. Mevcut haklarınız ne ise sonuna kadar arkasındayız. Sadece doğru planlama yapın yeter.

Sosyal projeler son sürat

Zeytinburnu Belediyesi’nin yeni ve planlanmakta olan sosyal projeleri neler?

İlçe belediyesi olarak fiziki olarak çok önemli projeleri yaptık. Halen de yapmaktayız. Ancak belediyeler sadece fiziki projeleri yapıp uygulamanın dışında sosyal-kültürel ve spor-eğitim konularında da projeler yürütmelidir. Bizler de sosyal yönden bütçemiz çerçevesinde projeler yürütüyoruz. Hükümetimiz sosyal devletin gereği ilçemizde Kaymakamlık aracılığı ile ciddi sosyal yardımlar yapmaktadır.

Yeterli midir? Hayır. Bizler de belediye olarak asker ailelerine yardım ediyoruz. Engelliler için önemli projeler gerçekleştiriyoruz. Sosyal bilinçlenme için önemli projeler gerçekleştiriyoruz. Sosyal bilinçlenme için düzenli seminerler düzenliyoruz. Toplu sünnetler, toplu nikahlar düzenliyoruz. Ramazan ayında etkinlikler düzenliyoruz. İftar çadırlarında iftar yemekleri ve gösteriler düzenliyoruz. Gıdada bilinçlenme için Merkezefendi Mahallesi'nde organik halk pazarı açtık. İlçemiz sınırlarında oturan vatandaşlarımızın cenazelerine araç ayarlıyoruz. Cenaze evine yemek gönderiyoruz.